مسجد باستانی اسنق

این مسجد زیبا در آذربایجان شرقی هست.

مسجد جامع روستای جمال آ باد و مسجد سنگ مهربان از مساجد قدیمی و تاریخی در منطقه مهربان می باشند. اسنه یا اسنق روستای بزرگی در 7 کیلومتری شرق مهربان است و برابر شواهد و مدارک در مسیر جاده ابریشم قرار دارد. نام اسنه در حدود العالم با اسم سراو و میانه یکجا ذکر شده است. وجود مسجد سنگی متعلق به اوایل قرن هشتم از تاریخ کهن آن حکایت می کند. ظاهرا منبری که در داخل مسجد است، همزمان با بنای مسجد ساخته شده است و خطوطی که بر بازوی آن است، نشان می دهد که اتمام کار بنای این مسجد و تهیه اثاث آن در سال 733 هجری قمری به امر فخرالدین محمد بن رستم و به دست نقاش و حکاک هنرمندی معروف به نام ملکشاه انجام شده است، ستونهای این مسجد همگی سنگی می باشند.این اثر به گونه ای شاهکارممتاز هنرمعماری ایران است حیف است که آنرا اینچنین می بینیم.

هيئت امناي مسجد تاريخي روستاي اسنق، در زمستان سال 1383 مسئولين ميراث فرهنگي و گردشگري استان آذربايجان شرقي بازسازي اين بناي تاريخي را که جز آثار ثبت شده ميراث فرهنگي است را شروع نموده اند ولي علي رغم گذشت 3 سال هنوز بازسازي مسجد تاريخي اسنق به پايان نرسيده است و اين در حالي است که اهالي روستا، چوبهاي سقف مسجد را اهداء نموده اند و در تعمير سقف مسجد بيشترين همکاري و مشارکت را داشته اند.
بنا به گفته اهالي و هيئت امناي مسجد، تنها در فصل زمستان، کارهاي تعميراتي در اين مسجد صورت گرفته و در فصل تابستان و فصل کاري، عمليات اجرايي بازسازي اين مسجد تعطيل گرديده است. به طوري که به دليل سرماي زمستان، تعميرات و بازسازي هاي صورت گرفته نتيجه بخش نبوده و ديوار بازسازي گرديده نيز، درحال حاضر از ديوار قبلي شکاف برداشته است.
ضمن آنکه سرويس هاي بهداشتي نيز پس از گذشت 3سال به صورت نيمه تمام به حال خود رها شده استو بازديد کنندگان از اين اثر تاريخي با کمبود امکانات بهداشتي و رفاهي در اين مکان مقدس مواجه مي باشند، ضمنا گفته مي شود زير منبر مسجد نيز در هنگام بازسازي مسجد به طور غيرمجاز حفاري گرديده است. ضمن آنکه از منبر قديمي و تاريخي مسجد تنها چند تکه چوب منبت کاري شده باقي مانده است.هيئت امناي مسجد مي گويند به دليل ثبت اين بناي تاريخي در فهرست آثار ملي، مسئولين ميراث فرهنگي و گردشگري اجازه هيچ گونه مرمت و بازسازي به اهالي روستا و هيئت امناي مسجد نمي دهند و فعلا اين بناي تاريخي بلاتکليف به حال خود رها شده است.

بخش مهربان از نقاط تاريخي و باارزش آذربايجان بوده واز ديدگاه برسي مسايل تاريخي اقتصادي و اجتماعي شايان هرگونه تحقيق و پژوهش مي باشد.وجود بعضي آثار باقي مانده از مقابر و مساجد و قلعه ها سابقه تاريخي بخش مهربان را به اوايل تسلط اسلام بر اذربايجان و شايدقبل از آن مي رساند .

چند بنای تاریخی مهم از دوران فرمانروائی ایلخانینان و جانشینان آنان به جامانده است.که می توان از داش مسجد مهربان،مسجد اسنق،بقعه و مقبره حاج علمدار و مسجد جمال آباد و چندین قلعه تاریخی نام برد.همچنین گورستان های بسیار قدیمی مانند شهودلر قبری برآ؛وش،خارابا قبرستان مهربان و گورستان نرمیق نام برد.مطابق با سندی که در آرشیو اسند ملی شمال غرب کشور در تبریز موجود است مهربان در سال 1135 یعنی 297 سال پیش توسط شاه طهماسب صفوی دوم مصالحه گردیده و دارای اطلاعات ارزشمند تاریخی در زمینه های سیاسی،اقتصادی،اجتماعی و جغرافیایی است.بطوری که فرازی از آن نکته بارزی را از دوره تاریخی مربوط برای محققان و پژوهشگران آشکار می سازد به علاوه جمله ای به خط شاه طهماسب دوم در حاشیه این مصامحه نامه وجود دارد که شاید منحصر به این سند است.

در حال حاضر مهربان تابع شهرستان سراب بوده مرکز آن شهر مهربان می باشد.بخش مهربان با سه شهر مهربان،شربیان،دوزدوزان و سه دهستان آلان برآغوش،قیصرق اردلان و خاکی و 36 روستا یکی از بخش های فعال و با استعداد استان می باشد.14 کیلوتر با جاده اصلی تبریز به اردبیل فاصله دارد.طول جغرافیای آن 47 درجهو7دقیقه و عرض جغرافیای آن 38 درجه و 4 دقیقه می باشد.بخش مهربان از جهات اربعه از شرق با بخش مرکزی،از غرب و شمال غرب با شهرستان هریس،از شمال با مشکین شهر و از جنوب وجنوب غرب با شهرستان بستان آباد همجوار است.

مهربان در دشت همواری قرار گرفته است و برخلاف زمستان های سرد و طولانی تابستانی نسبتا گرم دارد.بیشتر اهالی از راه دامداری و کشاورزی امرار معاش می کنندوفرش مهربان در سطح جهانی جایگاه ویژه ای دارد.

مهربان دارای طبیعت بسار زیبا خصوصا با کوه ها و کوهپایه ها و دره های فراوان است که در شمال و شمال شرق قرار گرفته اند.در بهار و سایر فصول گردش در آنه خالی از لطف نیست.از جمله قلل و دره های آن میتوان به بقعه حاج علمدار،ککیل لی قیه،اکوزداغی،میزداغ،اوغلان داغی،سجنه و از دره های باصفای آن دربند جمال آباد،سولودره،دره نرمیق،دره خان علی با چشمه داش بولاغ اش اشاره کرد.علاوه بر شمال و شمال شرق در جنوب بخش مهربان که در منتهی الیه غربی بزقوش قرار گرفته است می توان به  آبشار گورگور در در ده طولان،که دولان،ییلاق قاسم داغی در ده سرچشمه،آب گرم بسیر زیبای اسماعیل آباد،قره قیه تاریخی ایوق و باللی قیه شربیان است.

یکی از مشخصات تپه ها و کوه های منطقه مهربان وجود اسامی متعددی است که در آن ها نام قلعه بکار رفته است.حتی در محدوده شهر مهربان(قالا دالی،پشت قلعه)(قالا ایشگی،بیرون قلعه)هنوز متداول است.در روستاهای حومه مهربان اسامی متعددی توام با قلعه به گوش می رسد مانند علی قالاسی(قلعه علی)یوخاری قالا(قلعه بالا)در روستای صومعه که در یادآور قلعه های بسیار در روزگاران گذشته در این منطقه است که به مهتمرین آنها حوضلی قالا اشاره خواهد شد.

مسجد تاريخي اسنق

اسنه يا اسنق روستاي بزرگي است كه در هفت كيلومتري شرق مهربان واقع است و برابر شواهد و مدارك در مسير جاده ابريشم قرار داشته است. نام اسنه در حدود العالم با اسم سراو و ميانه يكجا آمده است. وجود مسجد سنگي متعلق به اوايل قرن هشتم از تاريخ كهن آن حكايت دارد. تمامي خطوط نوشته شده بر ديوارها و ستون‌هاي اين مسجد تعليق و ثلث برجسته است كه ظاهراً منبري كه در داخل مسجد است، منبتكاري شده و همزمان با بناي مسجد ساخته شده است و خطوطي كه بر بازوي آن است، نشان مي‌دهد كه اتمام كار بناي اين مسجد و تهيه اثاث آن در سال 733 هجري قمري به امر فخرالدين محمدبن رستم و به دست نقاش و حكاك هنرمندي معروف به ملكشاه انجام شده است.

اين مسجد در وسط روستا بين حياط وسيعي بنا شده است. مسجد اسنق چهار ستون سنگي استوانه‌اي يكپارچه دارد كه در دو رديف قرار گرفته‌اند. اين ستون‌ها پايه اول و سرستون‌هاي مقرنس خوش طرحي دارند. اين مسجد چندين كتيبه در سر در پنجره‌ها، ديوار خاوري و قسمت‌هاي ديگر دارد كه حاكي از عظمت بناي اوليه آن است. در داخل مسجد ميزچوبي منبتكاري شده و شكسته‌اي وجود دارد كه همزمان با بناي مسجد ساخته شده است. بر روي قطعه‌اي از بازوي آن نام باني مسجد، صاحب فخرالدين محمد قيد شده است. آثار باقي مانده از اين منبر نشان مي‌دهد كه چند هنرمند توانا، وقت زيادي صرف ساختن آن كرده‌اند. به طور كلي از مضمون خطوط برجسته كنده شده در بازوهاي منبر و سنگ نبشته‌هاي بالاي در و پنجره‌هاي مسجد چنين بر مي‌آيد كه اتمام كار بناي مسجد و تهيه اثاث آن، در سال 733 هجري به امر فخرالدين محمدبن رستم و به دست نقاش و حكاك هنرمندي موسوم به ملك‌شاه انجام شده است.

 

Share

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *



بازگشت به بالا


Greenmatech
Iran
output_nrpmHy
Iran
notruf

 

فیسبوکگوگلاینستاگراملینکدینjobتوییتر