آیین باستانی گل غلتان دامغان

سالها از عمر ما می گذرد! اما هنوز آیین های کشور عزیز زیبا و اهورایی آسمانی و پر برکت کشورمان را نمی شناسیم. متاسفانه صدا و سیما هنوز به بلوغ نرسیده و همه این مراسم ها جشن ها آیین ها  باید زنده پخش شوند. محیط کشور را با این هزاران آیین های محلی و ملی شاد کنند به عظیم ترین و پر افتخارترین و غنی ترین کشور جهان ببالیم

سمنان از کهن ترین استان ایران است و نامش کومش بود. و کوم (قم) هم جزو این استان بود.

***

*

یکی از رسوم سنتی به جای مانده از گذشته در مناطق مختلف شهرستان دامغان آئین گل غلتان نوزاد در اولین بهار زندگی او می باشد. این رسم هم اکنون نیز توسط اهالی شهر امیریه دامغان صورت می گیرد. بر اساس این آئین در صورتی که تولد نوزاد با فصل بهار و زمان رویش گلهای محمدی مصادف گردد تنی چند از زنان فامیل برای چیدن گل به میان باغها و مزارع رفته و با ذکر صلوات و خواندن ابیاتی بشرح زیر اقدام به جمع آوری گل برای اجرای مراسم گل غلتان نوزاد می نمایند.

همه کوه و کمر بوی تو داره یا محمد کدوم گل قامت و روی تو داره یا محمد

همون ماهی که از کوه می زنه سر نشان طاق ابروی تو داره یا محمد

پس از جمع آوری گل که غالبا در ساعات آغازین صبح صورت می گیرد گلهای چیده شده را به خانه آورده وپر پر می کنند سپس نوزاد را به حمام برده و بدنش را شستشو می دهند . پس از خارج نمودن نوزاد از حمام و خشک کردن بدنش او را در میان پارچه ای سفید رنگ که گلهای پرپرشده محمدی در میان آن ریخته شده قرار داده و می غلتانند . این کار غالبا توسط مادر، عمه، خاله و یا مادر بزرگ او انجام می شود. مرسوم است که چهار زن هر یک چهار گوشه از پارچه حاوی گل را گرفته و با نهادن نوزاد همراه با ذکر نام پنج تن و ختم صلوات این آئین انجام می گیرد. پس از لحظاتی کار خواندن روائی و شعر خوانی به منظور توصیف هر چه بیشتر زیبائیهای کودک توسط بستگان نزدیک همچون مادر، عمه، خاله و غیره صورت می گیرد. نمونه هائی از این ابیات بشرح زیر است.

ای سرو شنا از کجا آمده ای ای خرمن گل ز باغ جان آمده ای

خون شد جگرم برای دیر آمدنت ای خرمن گل ز باغ جان آمده ای

پس از انجام این آئین مهمانان به صرف چای، شربت و شیرینی پذیرائی می شوند. در گذشته این مراسم برای نوزادانی که در فصل بهار متولد می شدند غالبا در دهمین روز پس از تولد و در حمام عمومی محل پس از غسل روز دهم انجام می شد. برای دیگر نوزادان که در دیگر فصول سال به دنیا می آیند این مراسم در اولین بهار زندگیشان برگزار می شود. برخی از خانواده ها با توجه به آگاهی از زمان تولد فرزند خود در طول سال اقدام به نگهداری مقداری برگ گل در یخچال نموده و با ولادت نوزاد به انجام این مراسم مبادرت می ورزند. بطور کلی این مراسم از هنگام تولد تا یکسالگی نوزاد انجام می پذیرد.

در باور اهالی منطقه غلتانیدن بدن نوزاد در میان برگهای گل سبب حفظ طراوت و شادابی او و دور ماندن از بیماریهای مختلف می گردد و همچنین طراوت برگهای گل از پوست بدن نوزاد محافظت کرده و کودک را خوش رو و سرزنده می نماید.

مراسم گل غلتان نوزاد از نسلهای پیش به یادگار مانده و در زمره میراث معنوی شهرستان دامغان قلمداد می گردد. شایان ذکر است این آئین توسط میراث فرهنگی استان سمنان به منظور ثبت در فهرست ملی کشور به دفتر ثبت آثار معنوی ارسال گردیده است.

بهمین منظور اولین جشنواره گل غلتان نوزادان در گل محمدی در اردیبهشت ماه سال 87 با شکوه خاصی در شهر امیریه برگزار شد . این جشنواره که با حضور تعدادی از مسئولین استانی و شهرستان همچنین تعداد زیادی از شرکت کنندگان که از دیگر شهرها نیز در این جشنواره حاضر شده بودند ابتدا با تلاوت آیاتی از کلام ا… مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی آغاز و با سخنان رئیس محترم شورای اسلامی شهر و شهردار محترم امیریه و رئیس محترم سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان سمنان ادامه یافت و برنامه های متنوعی از قبیل سرود و موسیقی محلی و رقص چوب و آئین جذاب گل غلتان اجرا شد که در نوع خود یکی از آئینهای بسیار جالب و دوست داشتنی بشمار می رود انشاء الله در نظر است در سالهای آتی نیز این جشنواره خیلی باشکوهتر و بهتر و در مدت زمانی یک هفته ای برگزار شود که علاوه بر آشنائی شرکت کنندگان با این آئین سنتی از بناهای تاریخی و اماکن تفریحی شهر امیریه و حومه نیز دیدن کنند.

لینک یوتیوب  صدا سیما اینجا

منبع: وب سایت گل غلتان

 

Share

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *



بازگشت به بالا


Greenmatech
Iran
output_nrpmHy
Iran
notruf

 

فیسبوکگوگلاینستاگراملینکدینjobتوییتر